Flisacy

“Celem Polskiego Stowarzyszenia Flisaków Pienińskich jest propagowanie flisactwa pienińskiego i popieranie swoistej kultury, wyrażającej się w strojach regionalnych, śpiewach i legendach pienińskich”.
(Regulamin PSFP 1936)

Flisakiem może być każdy obywatel polski mieszkający w obrębie Pienin – począwszy od 21 lat, zdrów fizycznie i umysłowo – będący członkiem Polskiego Stowarzyszenia Flisaków Pienińskich na rzece Dunajec, osobiście będzie sprawował czyności flisaka.

Flisakiem nie może być osoba karana za kradzież i przemytnictwo i o ile nie uzyska wymaganych niniejszym regulaminem kwalifikacji”. W późniejszych redakcjach regulaminu zawężono “obręb Pienin” do 5-ciu miejscowości: Sromowiec Wyżnych i Niżnych, Czorsztyna, Krościenka i Szczawnicy oraz obniżono wiek do 18 lat.

Kwalifikacje flisak zdobywał i obecnie zdobywa w dwóch fazach:
1. po ukończeniu 18 roku życia należy odbyć co najmniej 3-letnią praktykę jako pomocnik przy mistrzu flisackim

2. zdać egzamin przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Zarząd PSFP z umiejętności praktycznego kierowania łodziami ratownictwa wodnego, szczegółowej znajomości Pienin i terenu Podhala oraz w zakresie wiedzy przewodnickiej, zagadnień dotyczących przyrody, znajomości Statutu i Regulaminu PSFP.

Po zdobyciu stopnia flisaka, osoba starająca się o uzyskanie stopnia mistrza flisackiego jest zobowiązana do odbycia dalszej 3-letniej praktyki z zachowaniem warunku nieprzerwanego wykonywania zawodu przez trzy pełne sezony. Komisja Kwalifikacyjno-Dyscyplinarna z końcem każdego sezonu ocenia pracę flisaka, a po trzech latach kandydat zdaje egzamin przed Komisją Egzaminacyjną na II stopień.

W wyniku pozytywnej oceny z egzaminu teoretycznego Komisja decyduje o przyznaniu stopnia mistrza flisackiego młodszemu flisakowi.
Jak z powyższego tekstu wynika flisaków dzieli się wg stopni na:

pomocników flisaka

młodszych flisaków

starszych flisaków (mistrzów flisackich)

Nabór nowych flisaków odbywał się procentowo od ogólnej liczby flisaków, w rozbiciu na poszczególne miejscowości i wynosił rocznie 5%.

Sromowce Niżne – 2 flisaków rocznie
Krościenko – 1 flisak co dwa lata
Sromowce Wyżne – 2 flisaków co trzy lata
Szczawnica – 1 flisak rocznie
Czorsztyn – 1 flisak co dwa lata

Dostać się w szeregi Stowarzyszenia było i jest do dziś bardzo trudno. Przeważa nabór rodzinno-rodowy. Kandydat musiał posiadać nienaganną opinię wystawioną przez Urząd Gminy – świadectwo niekaralności oraz świadectwo zdrowia a teraz i kartę pływacką. Przy pierwszym egzaminie Komisja Egzaminacyjna oprócz wiadomości wymaganych regulaminem przeprowadzała test sprawnościowy, polegający na przepłynięciu Dunajca od brzegu do brzegu w pojedynczym “cołnie”. Komisja wybierała takie miejsce, gdzie nurt wody był bystry.

Flisakami byli przeważnie rolnicy, którzy musieli szukać innych źródeł utrzymania dla swoich licznych rodzin. Oprócz flisactwa i rolnictwa wykonywali też często inne prace – byli przewodnikami, myśliwymi, bartnikami, drwalami.

Podczas spływu, flisaka obowiązuje regionalny strój pieniński. Ubiór flisaka winien być schludny, czysty i cały, natomiast sam flisak czysty, podstrzżony i ogolony”.

Flisacy posiadają własny hymn, ułożony przez proboszcza ze Sromowiec Niżnych B.Zdunka w 1956 r., a zaczynający się od słów:

Gdzie Trzech Koron szczyt.
Sięga niebios chmur,
Już od wieków ród flisaków
Strzeże polskich gór.
Każdy flisak zdrów
Swoją łódkę pcha
Chleb w Dunajcu, wiarę w sercu,
Szczęście w domu ma.

Stowarzyszenie  posiada dwa sztandary. Starszy z emblematami religijnymi (Matką Boską Częstochowską i św. Krzysztofem – patronem flisaków) używany jest w czasie uroczystości kościelnych. Został poświęcony w 1957 roku przez ks.B.Krzana. Drugi poświęcony został przez biskupa J.Gucwę z Tamowa w 1981 r. na 150-lecie flisactwa.

Egzamin flisacki możesz zdać jeżeli wiesz np., że:

wysokość Maceleka wynosi 857 m

grubość liny, za pomocą której łączy się lodzie flisackie ma 8 -12 mm

lewobrzeżny dopływ Dunajca w przełomie nazywa się Pieniński Potok

Czerwony Klasztor został wybudowany w XIII w. przez węgierskiego mistrza Kokoszą

Pieniński Park Narodowy liczy 3.200 ha powierzchni

na skale Facmiechu można sobie wyobrazić kształt polskiego orla, postać zakonnicy – głowę lwa oraz …. liczbę nr 9

a także znasz dokładne odpowiedzi na pozostałych kilkadziesiąt pytań!

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *