Sromowce Niżne – wioska nad Dunajcem

Leżące na lewym brzegu Dunajca Sromowce Niżne zachwycają malowniczością i kolorytem okolicznych krajobrazów oraz charakterystycznymi szczytami Trzech Koron, majestatycznie górującymi nad miejscowością.

Początki wsi wiążą się z historią Sromowiec Wyżnych. Wynika to z zachowanych dokumentów z lat 1350-1351, kiedy to dokonano podziału na dwie wioski: Sramowicz Superiori i Interiori, obie należące do starostwa czorsztyńskiego.

W latach 1976-1980 pod Obłaźną Górą natrafiono na stare cmentarzysko, pozostałości obozowiska z X – IX w. p.n.e., gdzie wykopano narzędzia do garbowania skór (rylce, półtylczaki, zbrojniki i in. z radiolarytu pienińskiego3. Świadczy to o jakiejś formie koczownictwa.

Pierwsze ślady osadnictwa sięgają roku 1257, kiedy to księżna Kinga otrzymała Pieniny. Przed trzecim najazdem tatarskim w 1287 r. zbudowano tu zamek, którego historia wiąże się z powstaniem dwóch osad. Jedną z nich były Sromowce, zwane dawniej Przekopem.

Dalszy rozwój Sromowiec Niżnych notuje się od roku 1348 za sprawą króla Kazimierza Wielkiego, który bardzo chętnie zatrzymywał się podczas polowań na zamku myśliwskim w Sromowcach.

Kazimierz Wielki, chcąc wzmocnić pogranicze z Węgrami, przejął od klarysek ziemię pienińską i rozbudował znacznie gród Wronin, znany dziś jako zamek w Czorsztynie. W ten sposób stworzył podstawy starostwa czorsztyńskiego, które ostatecznie ukształtowało się za czasów panowania Władysława Jagiełły. Sromowce Niżne, określane wówczas mianem Sramowicze Interiori, weszły w skład dóbr tego starostwa.

Kolejna wzmianka o Sromowcach Niżnych została odnotowana 17 lipca 1595 roku w dokumencie spisanym na zamku czorsztyńskim, a traktującym o ustaleniu granic miasteczka Krościenka5. Oto fragment tego dokumentu:

Gront miasteczka od Sromowiec Niżnych po wierzch, który idzie od Rokity do Dunayca – przez Zopki y Pieniny, aż ku Aluszowej, a iż pod tym wierzchem zasiadła wieś Telka na białym Potoku, tedy granica mieyska nie ciągnie się daley w bok tyłko wierzch, jak idzie do białego Potoka[ ]

W okresie porozbiorowym ziemie te znalazły się w granicach zaboru austriackiego. Dokument z 1812 r. wspomina o mycie mostowym w Sromowcach Niżnych. W 1918 r. na licytacji we Lwowie dziedzic Drohojewski zakupił Czorsztyn wraz z okolicznymi wsiami. Należały do niego odtąd wsie folwarczne Sromowce Niżne i Wyżne, Hałuszowa i Kluszkowce.

Ziemie Drohojewskiego w Sromowcach obejmowały pola znane dziś jako Pański Ogród, Nadwieś, Średnie Pole, Podnowe, Pańskie Nowe i Dunajec wraz z brzegiem, gdzie mieszkańcy zobowią zani byli odstawiać ryby. Zwyczaj ten przetrwał do 1940 r. Na placu, gdzie dziś stoi dom E. Waradzyna, zbudowano karczmę folwarczną. Obok niej znajdowały się budynki gospodarcze Drohojewskiego. Około 1840 r. rozpoczęły się turystyczne spływy Dunajcem do Szczawnicy, co miało ogromne znaczenie dla dalszego rozwoju wsi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *